Logo เกี่ยวกับโครงการ

วัดบันดาลใจ: พลิกฟื้นชุมชนด้วยเศรษฐกิจสร้างสรรค์และสุขภาวะทางปัญญา

โครงการพัฒนาความเป็นเลิศของสถาบันอุดมศึกษาและพัฒนากำลังคนขั้นสูง (Reinventing University)
ประจำปีงบประมาณ 2569

About the Project

เกี่ยวกับ โครงการวัดบันดาลใจ

พลิกฟื้นชุมชนด้วยเศรษฐกิจสร้างสรรค์และสุขภาวะทางปัญญา

โมเดลพลิกโฉมมหาวิทยาลัย (มจร)

โครงการนี้ถูกออกแบบภายใต้โมเดลพลิกโฉมมหาวิทยาลัยของ มจร ซึ่งเปรียบเสมือนกงล้อ 2 วงที่ขับเคลื่อนไปพร้อมกัน คือ “คลังปัญญา (รู้ธรรม)” อันหมายถึงการสร้างองค์ความรู้ที่ทันสมัย และ “พื้นที่คุณธรรม (อยู่อย่างธรรม)” คือการนำองค์ความรู้นั้นไปปฏิบัติให้เกิดผลจริงในสังคม โดยมีพุทธนวัตกรเป็นเพลาแกนกลางที่เชื่อมล้อทั้งสอง และมี KM Platform เป็นคานงัดที่ช่วยส่งพลังให้การขับเคลื่อนเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ

โครงการวัดบันดาลใจ คือการนำโมเดลพลิกโฉมมหาวิทยาลัยมาทำให้มีชีวิต ด้วยการเปลี่ยนบทบาทของ วัด จากเพียงศาสนสถานให้กลายเป็น ศูนย์กลางนวัตกรรมทางสังคม (Social Innovation Hub) ที่เป็นหัวใจของการพัฒนาชุมชนอย่างแท้จริง

กลไกการขับเคลื่อนหลัก

1
คลังปัญญา (รู้ธรรม)

สร้างองค์ความรู้ที่ทันสมัยสอดคล้องสังคม

2
พื้นที่คุณธรรม (อยู่อย่างธรรม)

นำองค์ความรู้ไปปฏิบัติจริงในสังคม

3
พุทธนวัตกร & KM Platform

เพลาแกนกลางเชื่อมและคานงัดส่งพลัง

Strategic Transition

การปรับยุทธศาสตร์สู่โมเดลกระบวนการแบบบูรณาการ

มหาวิทยาลัยเสนอโครงการวัดบันดาลใจ โดยปรับยุทธศาสตร์จากการดำเนิน 2 โครงการย่อยแบบคู่ขนาน มาสู่การดำเนินงานแบบบูรณาการเป็น กระบวนการ 2 โมดูล (2 Modules Process) ที่ร้อยเรียงและส่งต่อภารกิจกันอย่างเป็นระบบ เพื่อสร้างพื้นที่ต้นแบบที่สมบูรณ์เพียงหนึ่งเดียว ดังนี้ โมดูลที่ 1 บัณฑิตนักเยียวยาใจ (การสำรวจและเยียวยาเชิงพุทธจิตวิทยา) และ โมดูลที่ 2 บัณฑิตพระนักเทศน์พุทธศิลป์ (การยกระดับสู่สุนทรียเทศนาและการสื่อสารเชิงประสบการณ์)

วัตถุประสงค์ของโครงการ

01

เพื่อพัฒนาศักยภาพพุทธนวัตกร ให้เป็นผู้ขับเคลื่อนกระบวนการ (Facilitator) ที่สามารถบูรณาการศาสตร์ด้านการเยียวยา และศิลปะได้จริง

02

เพื่อพัฒนาบัณฑิตนักเยียวยาใจด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา

03

เพื่อพัฒนาบัณฑิตพระนักเทศน์พุทธศิลป์ด้วยหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา

Resources

เอกสารที่ เกี่ยวข้อง

ดาวน์โหลดเอกสาร รายงาน และข้อมูลสำคัญต่าง ๆ ภายใต้โครงการวัดบันดาลใจ

Progress Report

แบบรายงานความก้าวหน้า ปี 69 รอบ 6 เดือน

รายงานสรุปผลการดำเนินงานและสถิติความก้าวหน้าในรอบครึ่งปีของโครงการวัดบันดาลใจ

ดาวน์โหลดเอกสาร
Research & Strategy

มหาวิทยาลัยกลุ่ม 4 กับความคาดหวังสังคมผู้สูงอายุ

บทวิเคราะห์และแนวทางการขับเคลื่อนของมหาวิทยาลัยกลุ่ม 4 เพื่อตอบสนองต่อสังคมสูงวัย

ดาวน์โหลดเอกสาร
Governance

คณะกรรมการบริหารความเสี่ยงและธรรมาภิบาลโครงการ

รายนามและบทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการด้านการบริหารจัดการความเสี่ยงและธรรมาภิบาล

ดาวน์โหลดเอกสาร
Official Order

คำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานโครงการ

เอกสารคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานเพื่อร่วมดำเนินงานและขับเคลื่อนโครงการวัดบันดาลใจ

ดาวน์โหลดเอกสาร
MOU Agreement

บันทึกข้อตกลง MOU

บันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ในการดำเนินงานโครงการวัดบันดาลใจร่วมกับภาคีเครือข่าย

ดาวน์โหลดเอกสาร
Module 01

โมดูลที่ 1 บัณฑิตนักเยียวยาใจ

(การสำรวจและเยียวยาเชิงพุทธจิตวิทยา)

ปฐมบทและหัวใจสำคัญ

โมดูลบัณฑิตนักเยียวยาใจนับเป็นปฐมบทและเป็นหัวใจสำคัญในกระบวนการขับเคลื่อนโครงการวัดบันดาลใจทั้งระบบ โดยทำหน้าที่เป็นขั้นตอนการวินิจฉัย (Diagnostic Stage) ที่มีความละเอียดอ่อนและลึกซึ้ง เพื่อสร้างความเข้าใจต่อสภาวะปัญหาและความต้องการของชุมชนเป้าหมายอย่างแท้จริง

บริบทของสังคมไทยในปัจจุบันซึ่งกำลังผ่านสู่สังคมสูงวัยอย่างสมบูรณ์ (Aged Society) ได้ก่อให้เกิดความท้าทายเชิงโครงสร้าง โดยเฉพาะอย่างยิ่งปัญหาสุขภาวะทางจิต (Mental Well-being) ซึ่งทวีความซับซ้อนและส่งผลกระทบในวงกว้าง โมดูลนี้จึงถูกออกแบบมาเพื่อตอบสนองต่อความท้าทายดังกล่าว

รากฐานทางทฤษฎี: พุทธจิตวิทยา (Buddhist Psychology)

การประยุกต์หลักการทางพระพุทธศาสนามาใช้ในกระบวนการให้คำปรึกษาและเยียวยาจิตใจ โดยแก่นของพุทธจิตวิทยาไม่ได้มุ่งเน้นเพียงการบำบัดอาการทางจิต แต่เป็นการสร้างความเข้าใจในธรรมชาติของชีวิตตามหลักไตรลักษณ์ (อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา) และการเรียนรู้ที่จะอยู่กับความเปลี่ยนแปลงด้วยปัญญาและสติ ผ่านกระบวนการโยนิโสมนสิการหรือการคิดอย่างแยบคาย

กระบวนการดำเนินงานภาคสนาม

โมดูลนี้เป็นการนำหลักการเชิงพุทธมาแปรเปลี่ยนให้เป็นกระบวนการปฏิบัติที่จับต้องได้ โดยจะดำเนินการคัดเลือกนิสิตที่มีศักยภาพและมีฉันทะในการทำงานด้านการให้คำปรึกษาเข้าร่วมโครงการเพื่อพัฒนาให้เป็นพุทธนวัตกรเยียวยาใจ จำนวน 15 รูปหรือคน

1
การวิจัยเชิงคุณภาพเฉพาะราย (Case by Case)

ลงพื้นที่สร้างปฏิสัมพันธ์เชิงรุกแบบตัวต่อตัว แก่กลุ่มผู้สูงอายุในชุมชนอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เพื่อสร้างความไว้วางใจและเข้าถึงข้อมูลเชิงลึก

2
กิจกรรมถอดบทเรียน (Case Study)

ทีมงานนิสิตและคณาจารย์ร่วมกันวิเคราะห์ สังเคราะห์ และสกัดองค์ความรู้ที่ได้จากการปฏิบัติงานภาคสนามจริงอย่างละเอียด

ผลผลิตและผลลัพธ์ที่สำคัญ

ผลผลิตของโครงการ (Outputs)

  • คู่มือการให้คำปรึกษาเชิงพุทธ: เอกสารมาตรฐานสำหรับการพัฒนาบุคลากรและพุทธนวัตกรเยียวยาใจในอนาคต
  • หนังสือถอดบทเรียนและองค์ความรู้ในการเยียวยาใจ: รวบรวมกรณีศึกษาและองค์ความรู้ประยุกต์ใช้งานจริงจากภาคสนาม

ผลลัพธ์ของโครงการ (Outcomes)

  • การยกระดับสุขภาวะทางปัญญา: พัฒนาและฟื้นฟูสุขภาวะทางปัญญาและจิตใจแก่ผู้สูงอายุในชุมชนเป้าหมายอย่างเป็นรูปธรรม
  • แผนที่สุขภาวะและความต้องการของชุมชน: ฐานข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative Database) สำหรับส่งต่อเพื่อใช้เป็นข้อมูลตั้งต้นแก่โมดูลที่ 2 ต่อไป
Documents

เอกสารดาวน์โหลด โมดูลที่ 1

ดาวน์โหลดคู่มือและหลักสูตรอบรมการสำรวจและเยียวยาเชิงพุทธจิตวิทยา

Manual

คู่มือการให้คำปรึกษาเชิงพุทธ

คู่มือมาตรฐานการให้คำปรึกษาและการเยียวยาสุขภาวะทางจิตของชุมชนด้วยพุทธจิตวิทยาประยุกต์

ดาวน์โหลดเอกสาร
Selection Criteria

การคัดเลือกเข้ารับการอบรม

โครงการ “พุทธนวัตกรบัณฑิตนักเยียวยาจิตใจ”

ดาวน์โหลดเอกสาร

การประชุมจัดทำคู่มือการให้คำปรึกษาเชิงพุทธ

กิจกรรมอบรมบัณฑิตนักเยียวยาจิตใจ

Module 02

โมดูลที่ 2 บัณฑิตพระนักเทศน์พุทธศิลป์

(การยกระดับสู่สุนทรียเทศนาและการสื่อสารเชิงประสบการณ์)

ยุทธศาสตร์ยกระดับสมรรถนะ (Upskilling)

โมดูลนี้ได้รับการออกแบบขึ้นเพื่อยกระดับสมรรถนะ (Competency Upskilling) ของพุทธนวัตกรอย่างมีนัยสำคัญ โดยต่อยอดและพัฒนาศักยภาพของบุคลากรที่ผ่านกระบวนการบ่มเพาะจากโครงการในปี 2567 ที่มีความสามารถในการเทศน์และสร้างแรงบันดาลใจเป็นที่ประจักษ์ นำบัณฑิตกลุ่มนี้มาสู่มิติใหม่ของการเผยแผ่พระพุทธศาสนาที่สอดคล้องกับสังคมร่วมสมัย

แก่นกลางคือการเปลี่ยนกระบวนทัศน์ (Paradigm Shift) จากการสื่อสารธรรมะที่เน้นวจนภาษา (Verbal Language) เป็นหลัก ไปสู่การสื่อสารผ่านสุนทรียประสบการณ์ (Aesthetic Experience) โดยใช้พุทธศิลป์สร้างการมีส่วนร่วมทางอารมณ์ (Emotional Engagement) และเปิดพื้นที่ให้ผู้รับสารได้ค้นพบความหมายด้วยตนเอง

ศิลปะในฐานะ "ภาษาแห่งธรรม" (Dharma Language)

ศิลปะไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือประดับเพื่อความสวยงาม แต่เป็นสะพานนำไปสู่สภาวะสมาธิ (Concentration) การใคร่ครวญภายในตนเอง (Self-reflection) และการเข้าถึงความสงบทางจิตวิญญาณได้โดยตรง โดยผู้รับสารสามารถเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ (Learning by Doing) และสัมผัสได้ด้วยประสบการณ์ตรง

นวัตกรรมสุนทรียเทศนาและการอบรม

มุ่งเน้นการพัฒนาทักษะการออกแบบและจัดกิจกรรมสุนทรียเทศนา บูรณาการหลักธรรมเข้ากับกระบวนการทางศิลปะ เพื่อให้ผู้เรียนและผู้ฟังไม่ได้เป็นเพียงผู้รับสาร (Receiver) แต่เปลี่ยนบทบาทมาเป็นผู้ร่วมสร้างประสบการณ์ (Co-creator) ไปพร้อมกัน

ตัวอย่างกิจกรรมสุนทรียปฏิบัติเชิงศาสนา

วาดภาพภาวนา

ฝึกสติและการอยู่กับปัจจุบันขณะผ่านสีและเส้น

ปั้นดินฝึกสมาธิ

สัมผัสและการผ่อนคลายจิตใจผ่านการปั้นรูปทรง

ศิลปะการแสดง

ถ่ายทอดชาดกด้วยสื่อสร้างสรรค์ร่วมสมัย

ผลลัพธ์เชิงพัฒนาพุทธนวัตกร

วิทยากรกระบวนการ

สร้างวิทยากรกระบวนการเชิงสุนทรียะ (Aesthetic Facilitator) ที่สามารถออกแบบและนำกิจกรรมธรรมะผ่านศิลปะได้อย่างเชี่ยวชาญ

เข้าถึงกลุ่มคนรุ่นใหม่

เพิ่มขีดความสามารถการเผยแผ่พระพุทธศาสนาให้เข้าถึงเยาวชนและคนรุ่นใหม่ที่อาจรู้สึกห่างเหินจากการเทศนาในรูปแบบดั้งเดิม

ติดอาวุธเผยแผ่เชิงรุก

ติดอาวุธทางปัญญาและทักษะให้กับพุทธนวัตกร เพื่อขับเคลื่อนและปฏิบัติศาสนกิจเชิงรุกในระดับสังคมได้อย่างสร้างสรรค์และทรงพลัง

Documents

เอกสารดาวน์โหลด โมดูลที่ 2

ดาวน์โหลดหลักสูตรและเกณฑ์การคัดเลือกการยกระดับสู่สุนทรียเทศนาและการสื่อสารเชิงประสบการณ์

Curriculum

หลักสูตรฝึกอบรมบัณฑิตพระนักเทศน์พุทธศิลป์

คู่มือหลักสูตรอบรมการสื่อสารธรรมะเชิงสุนทรียประสบการณ์และศิลปะพุทธศิลป์สำหรับพระนักเทศน์

ดาวน์โหลดเอกสาร
Selection Criteria

การคัดเลือกนิสิตเข้าร่วมโครงการ

เกณฑ์ ระเบียบการ และแนวทางการสรรหาคัดเลือกนิสิตเพื่อพัฒนาสู่การเป็นพุทธนวัตกรพระนักเทศน์

ดาวน์โหลดเอกสาร

วิดีโอแนะนำ / บรรยากาศโครงการ

รับชมวิดีโอย้อนหลังและรายละเอียดกิจกรรมที่ผ่านมา

ประชุมยกร่างหลักสูตร

อบรมคัดเลือกนิสิตบัณฑิตพุทธศิลป์